 |
Sitede Olanlar |
 |
|
şu an sitede, 56 ziyaretçi ve 0 üye bulunuyor.
ifrenizi unuttuysanz ltfen tklaynz.
Kayıtlı değilsiniz. Buraya tıklayarak ücretsiz kayıt olabilirsiniz.
|
|
|
 |
 |
Site İstastiği |
 |
|
şu ana kadar
69000778
sayfa izlenimi aldık. Başlangıç: 01/02/2003
|
|
|
 |
| |
Gönderen:huseyin Tarih: 21/05/2026 05:53
YILLAR ÖNCE GİMDESİN YASAKLADIĞI BÖCEK PROTEİNİNİ NİHAYET DEVLETİMİZ DE YASKLADI
Zafer GEDİKLİ(GİMDES TEKNİK BİLİM KURULU)
Malumunuz olduğu üzere GİMDES fıkıh heyeti bir süre önce böceklerden elde edilen protein ve benzeri ürünlerin İslami açıdan uygun olup olmadığı konusunda bir çalışma yapmış ve sonuçta bu tür maddelerin “Müslümanlar tarafından tüketilmesinin “caiz olmadığı” hususu 25 Mart 2025 tarihinde
https://www.gidaraporu.com/bocekprotein_g.htm linkinde yer alan yazı ile duyurulmuştu.
Tarım ve Orman Bakanlığı da meseleyi takip etmiş olup Bakanlık 20 Mayıs 2026 tarihinde yayınlanan Türk Gıda Kodeksi “Yeni Gıdalar Yönetmeliği”’nde bu konunun önünü kapatmıştır.
Aradan geçen sürede uluslararası camiada konu tarafımızdan sürekli gündemde tutulmaya çalışılarak Singapur gibi bazı Asyalı devletlere bağlı alimler tarafından konu hakkında verilen muhtelif fetvaların uygun olmadığı her ortamda dile getirilmişti. Maksat, zayıf hükümlere, yanlış yorumlara ve Ümmetin maslahatını dikkate almayan değerlendirmeler dayanarak İslam’a aykırı maddelerin Müslümanlara dayatılmaya çalışılmasının önüne geçmek ve nesilleri korumaya gayret etmekti. GİMDES bu konuda gerekeni yapmış; önceden tedbir alarak uyarma görevini icra etmiştir.
Buna rağmen maalesef ülkemizde dahi bazı "İlahiyat bilginleri" (İslam Alimleri demekten özellikle imtina edilmiştir) yanlış değerlendirmeler sonucu böceklerin yenebileceği hakkında kabul edilemez fetvalar vermişti.
Aşağıda ilgili yönetmeliğin konu hakkındaki düzenlemeleri özetle sunuyorum.
“20 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete ‘de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği, özellikle son yıllarda küresel gıda sektöründe alternatif protein kaynakları olarak tartışılan ve Avrupa Birliği (AB) mevzuatında onay alan bazı uygulamalara karşı Türkiye'nin ulusal gıda politikasını net bir şekilde ortaya koymaktadır.
Yönetmelik metni incelendiğinde, böcek ve domuz kaynaklı "yeni gıda" başlığı altındaki ürünlerin durumu şu şekilde genişçe değerlendirilebilir:
1. Kesin ve Net Yasaklama Politikası
Yönetmeliğin 7. maddesinin 2. fıkrasında hiçbir açık kapı bırakılmayacak şekilde şu hüküm yer almaktadır:
"Domuz ve böcek kaynaklı bir yeni gıda ile ilgili başvuru/bildirim kabul edilmez ve bu gıdalar yeni gıdalar listesinde yer almaz."
Bu hüküm; gıda işletmecilerinin, girişimcilerin veya ithalatçıların böcek veya domuz türevi herhangi bir alternatifi "yeni gıda" statüsünde Türkiye pazarına sunmak için Bakanlığa başvuru dahi yapamayacağını garanti altına alır. Böceklerin domuz gibi kesin haram olduğu bilinen bir hayvanla aynı anda zikredilmesi önemlidir. Domuza nasıl istisna yapılmayacaksa böceklerden elde edilen maddelere de aynı şekilde yasaklama gelmektedir.
2. Avrupa Birliği (AB) Mevzuatı ile Ayrışma
Yönetmeliğin 29. maddesinde, bu düzenlemenin (AB) 2015/2283 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Tüzüğü dikkate alınarak, AB mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlandığı belirtilmektedir.
Ancak Türkiye, bu uyumlaştırma sürecinde ulusal hassasiyetleri ve tüketici haklarını koruma hakkını kullanmıştır:AB'deki Durum: Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), son yıllarda sarı un kurdu (Tenebrio molitor), göçmen çekirge (Locusta migratoria) ve ev cırcır böceği (Acheta domesticus) gibi bazı böcek türlerinin gıda maddelerinde (un, bisküvi, makarna vb.) belirli oranlarda "yeni gıda" olarak kullanılmasına onay vermiştir.
Türkiye'nin Pozisyonu: Türkiye, AB'deki bu güncellemeleri otomatik olarak sistemine entegre etmemek amacıyla yönetmeliğe özel bir istisna eklemiştir. Yönetmeliğin 8. maddesinde yer alan "Avrupa Birliği mevzuatında yapılan değişikliklere ilişkin güncellemeler için... uygulanması gerekmez" ifadesi de bu tür ulusal engellerin korunmasını yasal zemine oturtmaktadır.
3. Tüketici Hakları ve Toplumsal Hassasiyetlerin Korunması
Yönetmeliğin en başında belirtilen temel amaç; insan sağlığının ve tüketici haklarının yüksek düzeyde korunmasını sağlamaktır.
Sosyo-Kültürel ve İslami Hassasiyetler: Türk toplumunun genel beslenme alışkanlıkları, İslami hassasiyetleri ve kültürel yapısı, domuz ve böcek tüketimine karşı mesafelidir. Bakanlık, bu yasaklama ile tüketicilerin farkında olmadan veya etiket karmaşası içinde bu tür maddelere maruz kalmasını en baştan engellemiştir.
Yanıltma Riskinin Önüne Geçilmesi: Yönetmelik, genel olarak bir gıdanın başka bir gıdanın yerine kullanılmasının tüketiciyi yanıltmaması gerektiğini savunur. Böcek unlarının normal unların yerine gizlice veya karmaşık bilimsel isimlerle girmesi ihtimali, doğrudan başvuru yasağıyla (Madde 7/2) kökten çözülmüştür.
Yaptırımlar ve Pazar Denetimi
Yönetmelik yürürlüğe girdiği andan itibaren, bu hükümlere aykırı hareket eden, yani böcek ya da domuz kaynaklı bir bileşeni "yeni gıda" olarak piyasaya sürmeye çalışan gıda işletmecilerine karşı 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında çok ciddi idari ve cezai yaptırımlar uygulanacaktır.
Özetle; Küresel gıda trendlerinde sürdürülebilirlik veya alternatif protein adı altında böceklerin gıdaya dönüştürülmesi popüler bir AR-GE alanı haline gelmiş ve sosyal medyada iyi bir şeymiş gibi pazarlanmaya başlamış olsa da, Türk Gıda Kodeksi bu yönetmelikle sınırlarını çok net çizmiştir. Türkiye'de domuz ve böcek türevlerinin "inovatif gıda" veya "yeni gıda" bileşeni olarak raflara inmesi veya üretimde kullanılması mevzuat gereği yasal olarak imkânsızdır.”
|
|
| |
|
|
Haber Puanlama |
|
|
Ortalama Puan: 5.0
Toplam Oy: 2
|
|
|
|
|
|
|
